W skrócie
W okresie próbnym (Probezeit) przy naruszeniach grozi zwykle seminarium doszkalające dla początkujących kierowców (Aufbauseminar für Fahranfänger, ASF), a to nie jest MPU (badanie medyczno-psychologiczne, Medizinisch-Psychologische Untersuchung). MPU wchodzi w grę także u początkujących kierowców dopiero przy prawdziwych powodach, na przykład przy jeździe pod wpływem alkoholu z 1,6 ‰ lub więcej, przy narkotykach lub przestępstwach. Wiele osób myli jedno z drugim, bo oba środki pochodzą od urzędu ds. praw jazdy (Fahrerlaubnisbehörde).
Czy seminarium doszkalające w okresie próbnym to MPU?
Nie, seminarium doszkalające dla początkujących kierowców nie jest MPU. ASF to środek szkoleniowy dla początkujących kierowców, a MPU to opinia o zdolności do kierowania wydana przez urzędowo uznany ośrodek badań (Begutachtungsstelle für Fahreignung, BfF).
Okres próbny trwa według § 2a ust. 1 StVG początkowo 2 lata od wydania prawa jazdy. ASF zarządza się przy jednym poważnym naruszeniu (naruszenie kategorii A) lub dwóch mniej poważnych naruszeniach (naruszenia kategorii B) w okresie próbnym. Obejmuje ono 4 sesje po 135 minut, ewentualnie uzupełnione jazdą obserwacyjną. Wraz z zarządzeniem okres próbny wydłuża się o 2 lata.
W ASF nie ma egzaminu jak na MPU. Nie ma testu sprawności, badania lekarskiego ani opinii (Gutachten), która decyduje o twojej zdolności do kierowania.
Czym różnią się ASF i MPU?
ASF i MPU różnią się powodem, przebiegiem i skutkami. Tabela pokazuje najważniejsze różnice w skrócie:
| Cecha | Seminarium doszkalające (ASF) | MPU |
|---|---|---|
| Podstawa prawna | § 2a StVG | m.in. § 11, § 13, § 13a, § 14 FeV, § 4 StVG |
| Powód | 1 naruszenie kategorii A lub 2 naruszenia kategorii B w okresie próbnym | np. alkohol od 1,6 ‰, narkotyki, konopie, 8 punktów, przestępstwa |
| Kogo dotyczy | tylko początkujących kierowców w okresie próbnym | wszystkich kierowców |
| Przebieg | 4 sesje po 135 min, ewentualnie jazda obserwacyjna | kwestionariusz, badanie lekarskie, test sprawności, rozmowa psychologiczna |
| Czas trwania | rozłożony na kilka terminów | ok. 3–4 godziny jednego dnia |
| Wynik | udział | opinia: pozytywna, negatywna lub zalecony kurs |
| Skutek | okres próbny + 2 lata | podstawa wydania lub ponownego wydania prawa jazdy |
Ogólny przegląd MPU znajdziesz na stronie Czym jest MPU?.
Co dzieje się po seminarium doszkalającym przy kolejnych naruszeniach?
Po seminarium doszkalającym w okresie próbnym są kolejne stopnie, jeśli dojdą nowe naruszenia. System stopni określa § 2a ust. 2 StVG:
- Seminarium doszkalające: przy 1 naruszeniu kategorii A lub 2 naruszeniach kategorii B, okres próbny + 2 lata.
- Pisemne upomnienie: przy kolejnych naruszeniach po seminarium, połączone z zaleceniem konsultacji u psychologa transportu.
- Odebranie prawa jazdy: przy kolejnych naruszeniach po upomnieniu.
Konsultacja u psychologa transportu (verkehrspsychologische Beratung) według § 71 FeV jest ściśle związana z tym systemem okresu próbnego. Ona również nie jest MPU, lecz dobrowolną konsultacją u psychologa transportu.
Jaki limit promili obowiązuje początkujących kierowców?
Dla początkujących kierowców w okresie próbnym i dla wszystkich kierowców poniżej 21 lat obowiązuje granica 0,0 ‰. Zakaz alkoholu określa § 24c StVG. Zgodnie z brzmieniem przepisu dotyczy on także zażywania THC, z wyjątkiem przyjmowanych zgodnie z przeznaczeniem leków przepisanych przez lekarza.
Dla porównania ogólne limity dla wszystkich innych kierowców: od 0,5 ‰ jest to wykroczenie, od 0,3 ‰ jazda przy objawach upojenia jest przestępstwem, a od 1,1 ‰ obowiązuje bezwzględna niezdolność do jazdy, czyli przestępstwo. 1,6 ‰ to próg, od którego MPU jest jednoznacznie zarządzane według § 13 FeV.
Naruszenie zakazu alkoholu dla początkujących kierowców jest wykroczeniem. Nie prowadzi automatycznie do MPU. Inaczej jest, gdy wartości osiągają zakresy, które także u doświadczonych kierowców skutkują MPU.
Granica 0,0 ‰ obowiązuje początkujących kierowców także na hulajnodze elektrycznej, bo jest ona pojazdem silnikowym. Na rowerze nie ma stałego limitu promili, ale od 1,6 ‰ możliwe jest przestępstwo z zarządzeniem MPU. MPU dotyczy wtedy prawa jazdy na samochód. Więcej wyjaśnia strona MPU po rowerze lub hulajnodze elektrycznej.
Kiedy początkujący kierowcy mimo to muszą przejść MPU?
Początkujący kierowcy muszą przejść MPU, jeśli zachodzi jeden z tych samych powodów co u wszystkich innych kierowców. Okres próbny przed tym nie chroni, ale zaostrza sytuację, bo dodatkowo obowiązuje zasada 0,0 ‰.
Typowe powody to:
- Alkohol (§ 13 FeV): jazda z 1,6 ‰ lub więcej, powtórne jazdy pod wpływem alkoholu lub oznaki nadużywania lub uzależnienia. Według orzecznictwa MPU może zostać zarządzone już od 1,1 ‰, jeśli nie wystąpiły objawy upojenia.
- Konopie (§ 13a FeV): z reguły od 2. jazdy powyżej 3,5 ng/ml THC w surowicy krwi, przy dodatkowych okolicznościach także wcześniej.
- Twarde narkotyki (§ 14 FeV): już jednorazowe zażycie kokainy, amfetaminy lub opiatów może wykluczyć zdolność do kierowania.
- Punkty (§ 4 StVG): przy 8 punktach prawo jazdy zostaje odebrane, ponowne wydanie następuje z reguły po MPU.
- Przestępstwa: na przykład ucieczka z miejsca wypadku według § 142 StGB, zmuszanie według § 240 StGB lub czyny o wysokim potencjale agresji.
Jaki powód zachodzi w twoim przypadku, pokazuje zarządzenie urzędu. Pomoc w ocenie daje strona Czy potrzebuję MPU?. Jeśli powodem jest alkohol, pomocny jest przegląd na stronie MPU z powodu alkoholu.
Co konkretnie oznacza zarządzenie MPU dla początkujących kierowców?
Zarządzenie MPU oznacza dla początkujących kierowców to samo co dla wszystkich innych: urząd ds. praw jazdy żąda opinii od urzędowo uznanego ośrodka badań, który możesz swobodnie wybrać. Badanie trwa około 3 do 4 godzin i składa się z kwestionariusza, badania lekarskiego, testu sprawności i rozmowy psychologicznej.
Przy powodach związanych z alkoholem lub narkotykami MPU wymaga zwykle udokumentowanego okresu abstynencji wynoszącego 6 lub 12 miesięcy przed badaniem. Ten okres wyznacza cały harmonogram, dlatego potrzebny program powinieneś rozpocząć od razu. Orientacyjnie łączne koszty wraz z dowodami abstynencji (Abstinenznachweis) i przygotowaniem wynoszą około 1 500 do 4 000 €.
Pierwszym krokiem jest w każdym przypadku wgląd do akt (Akteneinsicht). Jak o niego wnioskować, wyjaśnia poradnik Wgląd do akt w urzędzie ds. praw jazdy.
Co możesz teraz zrobić
- Dokładnie przeczytaj pismo urzędu: czy chodzi o seminarium doszkalające według § 2a StVG, czy o zarządzenie MPU?
- Przy ASF: niezwłocznie umów terminy i uwzględnij wydłużony okres próbny o 2 dodatkowe lata.
- Przy zarządzeniu MPU: złóż wniosek o wgląd do akt i wyjaśnij konkretne pytanie badawcze.
- Przy kwestiach prawnych dotyczących zarządzenia zaangażuj adwokata specjalizującego się w prawie drogowym (Fachanwalt für Verkehrsrecht).
- Przygotuj się wcześnie i znajdź odpowiednie przygotowanie.
Często zadawane pytania
Czy po przejechaniu na czerwonym świetle w okresie próbnym muszę przejść MPU?
Z reguły nie. Naruszenia w okresie próbnym prowadzą najpierw do seminarium doszkalającego dla początkujących kierowców, a nie do MPU. MPU wchodzi w grę dopiero przy typowych powodach, takich jak alkohol od 1,6 ‰, narkotyki, 8 punktów lub przestępstwa.
Jak długo trwa seminarium doszkalające dla początkujących kierowców?
ASF obejmuje 4 sesje po 135 minut, ewentualnie uzupełnione jazdą obserwacyjną. Wraz z zarządzeniem twój okres próbny wydłuża się ponadto o 2 lata.
Czy MPU wydłuża okres próbny?
Wydłużenie okresu próbnego o 2 lata jest związane z zarządzeniem seminarium doszkalającego. MPU to odrębna procedura z innymi powodami i skutkami.
Czy granica 0,0 promila obowiązuje także po okresie próbnym, jeśli nie mam jeszcze 21 lat?
Tak, zakaz alkoholu według § 24c StVG obowiązuje w okresie próbnym i dodatkowo dla wszystkich kierowców poniżej 21 lat. Dopiero gdy żaden z tych warunków już nie zachodzi, obowiązują ogólne limity.


