W skrócie
Po wypadku pod wpływem alkoholu popełniasz przestępstwo już od 0,3 promila, a sąd przy czynach według § 315c lub § 316 StGB z reguły odbiera prawo jazdy (§ 69 ust. 2 StGB). MPU (badanie medyczno-psychologiczne, Medizinisch-Psychologische Untersuchung) zarządza potem urząd ds. praw jazdy (Fahrerlaubnisbehörde), przede wszystkim od 1,6 promila, przy powtórzeniu lub przy oznakach nadużywania (§ 13 FeV). Przy twardych narkotykach już samo zażywanie może wykluczyć zdolność do kierowania (§ 14 FeV), z wypadkiem lub bez.
Co wypadek zmienia prawnie w przypadku jazdy pod wpływem alkoholu?
Wypadek wyraźnie obniża granicę przestępstwa. Od 0,3 ‰ zachodzi względna niezdolność do jazdy (relative Fahruntüchtigkeit): jeśli dojdzie do objawów upojenia lub wypadku, jazda jest już przestępstwem. Od 1,1 ‰ obowiązuje bezwzględna niezdolność do jazdy, wtedy jazda jest zawsze przestępstwem, z wypadkiem lub bez.
W prawie karnym w grę wchodzą przede wszystkim dwa przepisy. § 316 StGB (nietrzeźwość w ruchu drogowym, Trunkenheit im Verkehr) dotyczy prowadzenia pojazdu, mimo że wskutek alkoholu lub innych środków odurzających nie można bezpiecznie jechać. § 315c StGB (narażenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, Gefährdung des Straßenverkehrs) ma zastosowanie, jeśli dodatkowo zagrożeni zostali ludzie lub cudze rzeczy o znacznej wartości, z karą pozbawienia wolności do pięciu lat lub grzywną. To, który przepis ma zastosowanie w twoim przypadku, należy do adwokata specjalizującego się w prawie drogowym (Fachanwalt für Verkehrsrecht).
Czy po wypadku pod wpływem alkoholu tracisz prawo jazdy?
W większości przypadków tak. Według § 69 ust. 2 StGB osoba skazana z § 315c lub § 316 StGB jest z reguły uznawana za niezdolną do prowadzenia pojazdów silnikowych. Sąd odbiera prawo jazdy i orzeka okres zakazu (Sperrfrist) wynoszący z reguły od 6 miesięcy do 5 lat (§ 69a StGB).
Do tego dochodzą wpisy w rejestrze przydatności do kierowania (Fahreignungsregister, „Flensburg”): jazda pod wpływem alkoholu lub narkotyków jako przestępstwo daje 2 do 3 punktów. Przestępstwo z odebraniem prawa jazdy jest tam zacierane dopiero po 10 latach (§ 29 StVG). Jak długo biegną terminy, wyjaśnia strona Terminy MPU.
Kiedy po wypadku następuje MPU?
MPU nie wynika automatycznie z wypadku, lecz z faktów, które urząd sprawdza według § 13 FeV. MPU nie zarządza sąd, lecz urząd ds. praw jazdy, z reguły wtedy, gdy składasz wniosek o ponowne wydanie prawa jazdy (Neuerteilung).
| Sytuacja | Typowy skutek dla MPU |
|---|---|
| Wypadek z 1,6 ‰ we krwi (BAK) lub 0,8 mg/l w wydychanym powietrzu (AAK) lub więcej | MPU według § 13 zdanie 1 pkt 2 lit. c FeV |
| Wypadek od 1,1 ‰ bez typowych objawów upojenia alkoholowego | MPU możliwe, brak objawów uznaje się za oznakę przyzwyczajenia |
| Powtórne jazdy pod wpływem alkoholu, także poniżej 1,6 ‰ | MPU według § 13 zdanie 1 pkt 2 lit. b FeV |
| Wypadek poniżej 1,1 ‰, pierwszy raz, bez innych oznak | brak stałego progu MPU; urząd decyduje na podstawie akt |
| Wypadek pod wpływem twardych narkotyków | zdolność może zostać wykluczona już z powodu zażywania (§ 14 FeV) |
| Ucieczka z miejsca wypadku | dodatkowy temat przestępstwa (§ 142 StGB) |
Sam wypadek jest przy tym przede wszystkim obciążającym faktem. Pokazuje, że ryzyko przerodziło się w szkodę, i jest odpowiednio omawiany w opinii (Gutachten). Podstawy dotyczące limitów promili znajdziesz na stronie MPU z powodu alkoholu.
Co obowiązuje przy wypadku pod wpływem narkotyków lub konopi?
Przy twardych narkotykach, takich jak kokaina, amfetamina lub opiaty, sytuacja jest surowsza niż przy alkoholu. Już jednorazowe zażycie może wykluczyć zdolność do kierowania, niezależnie od jazdy. Jeśli z tego powodu odebrano prawo jazdy, przed ponownym wydaniem należy zarządzić MPU (§ 14 ust. 2 pkt 1 FeV). Z reguły potrzebujesz wtedy dowodu abstynencji (Abstinenznachweis) przez 6 lub 12 miesięcy. Więcej na ten temat na stronie MPU z powodu narkotyków.
Przy konopiach od 2024 roku obowiązuje § 13a FeV z wartością graniczną 3,5 ng/ml THC w surowicy krwi. Wypadek jest tu szczególnie istotny, bo poniżej wartości granicznej wprawdzie nie ma zastosowania wykroczenie według § 24a StVG, ale objawy upojenia lub wypadek mogą mimo to prowadzić do kary i wątpliwości co do zdolności do kierowania. Także przywilej lekowy (Medikamentenprivileg) dla medycznej marihuany nie chroni przy niezdolności do jazdy, na przykład z wypadkiem.
Co obowiązuje, jeśli po wypadku odjechałeś?
Kto po wypadku opuszcza miejsce zdarzenia, nie umożliwiając ustaleń, popełnia nieuprawnione oddalenie się z miejsca wypadku (unerlaubtes Entfernen vom Unfallort) według § 142 StGB. Jeśli przy tym ktoś zginął lub został nie tylko nieznacznie ranny albo powstała znaczna szkoda na cudzych rzeczach, a ty o tym wiesz lub możesz wiedzieć, także to według § 69 ust. 2 StGB z reguły uznaje się za oznakę braku zdolności do kierowania.
Dla MPU oznacza to dodatkowy temat obok alkoholu lub narkotyków. Biegli pytają wtedy także o odpowiedzialność, samokontrolę i przestrzeganie norm. Połączenia i przypadki powtórne zaostrzają wymagania.
Na co biegły zwraca uwagę po wypadku?
Biegły zwraca po wypadku szczególną uwagę na to, czy szczerze oceniasz jego skutki. W rozmowie psychologicznej, jak na każdym MPU, chodzi o przeszłość, teraźniejszość i przyszłość, czyli o przyczyny, zmianę i strategie zapobiegania nawrotom.
Typowe błędy po wypadku to:
- Bagatelizowanie: „To była tylko szkoda blacharska” lub „Ten drugi też popełnił błąd”.
- Przerzucanie winy na pogodę, drogę lub innych uczestników zamiast na własne spożywanie.
- Opowieść o jednorazowym zdarzeniu mimo wysokich wartości bez objawów upojenia, które wskazują na przyzwyczajenie.
- Zaniżanie ilości: biegły przelicza wstecz ilość wypitego alkoholu i porównuje ją ze stężeniem we krwi (BAK).
Przekonujące jest, gdy potrafisz konkretnie wyjaśnić, dlaczego tego dnia prowadziłeś, jaką rolę alkohol lub narkotyki odgrywały wtedy w twoim życiu i co od tego czasu w udokumentowany sposób zmieniłeś. Jak przy tym postępować krok po kroku, pokazuje poradnik Odzyskanie prawa jazdy po alkoholu.
Co możesz teraz zrobić
- Zaangażuj adwokata specjalizującego się w prawie drogowym, dopóki trwa postępowanie karne.
- Skorzystaj z wglądu do akt (Akteneinsicht), aby znać wartości, przebieg wypadku i późniejsze pytanie badawcze.
- Od razu rozpocznij program abstynencji, jeśli w twoim przypadku można spodziewać się wymogu abstynencji od alkoholu lub narkotyków. 6 lub 12 miesięcy to zwykle wąskie gardło.
- Wcześnie złóż wniosek o ponowne wydanie, około 3 miesiące przed końcem okresu zakazu.
- Rozpocznij przygotowanie (Vorbereitung), które szczerze przepracuje wypadek: znajdź odpowiednie przygotowanie.
Często zadawane pytania
Czy po wypadku z 0,8 promila automatycznie dostanę MPU?
Nie automatycznie. Wypadek od 0,3 promila może być przestępstwem i prowadzić do odebrania prawa jazdy, ale progi MPU z § 13 FeV to przede wszystkim 1,6 promila, powtórzenie lub oznaki nadużywania. To, czy urząd zarządzi MPU, zależy od całości akt.
Czy wypadek na rowerze pod wpływem alkoholu też się liczy?
Tak, także na rowerze jazda od 0,3 promila z objawami upojenia lub wypadkiem jest przestępstwem. Od 1,6 promila grozi MPU, które dotyczy twojego prawa jazdy na samochód. Szczegóły wyjaśnia strona o rowerze i hulajnodze elektrycznej.
Czy wysokość szkody ma znaczenie dla MPU?
Dla postępowania karnego szkoda może mieć znaczenie, na przykład przy § 315c lub § 142 StGB. W opinii chodzi przede wszystkim o to, czy zrozumiałeś przyczyny i stabilnie zmieniłeś swoje zachowanie. Wypadek omawia się tam jako poważny skutek ryzykownego zachowania.
Czy mogę zacząć przygotowanie już w trakcie postępowania karnego?
Tak, i zwykle ma to sens. Przede wszystkim potrzebny dowód abstynencji wymaga 6 lub 12 miesięcy i powinien zacząć się wcześnie. Kwestie prawne dotyczące postępowania wyjaśniasz równolegle z adwokatem specjalizującym się w prawie drogowym.
