Ehliyetin geri alınması: Geri alma, sürüş yasağı ve yasak süresi karşılaştırması

„Ehliyet gitti“ ifadesi hukuken üç farklı anlama gelebilir: bir sürüş yasağı (Fahrverbot), ehliyetin geri alınması (Entziehung der Fahrerlaubnis) veya ehliyetin yeniden verilmesi için bir yasak süresi (Sperre). Bundan sonraki yolunuz için bu fark belirleyicidir, çünkü yalnızca ehliyet geri alındıktan sonra yeniden başvurmanız ve çoğu zaman bir MPU'yu (tıbbi-psikolojik inceleme, Medizinisch-Psychologische Untersuchung) geçmeniz gerekir. Bu sayfa bir yol göstericidir ve hukuki danışmanlık değildir; somut durumunuz için doğru muhatap bir trafik hukuku uzmanı avukattır (Fachanwalt für Verkehrsrecht).

Sürüş yasağı ile ehliyetin geri alınması arasındaki fark nedir?

Sürüş yasağı, ehliyetinizin geçerliliğini koruduğu süreli bir yan yaptırımdır. Belirli bir süre motorlu taşıt kullanamazsınız ve ehliyetiniz bu süre boyunca resmi olarak muhafaza edilir. Yasak süresi dolduktan sonra ehliyetinizi geri alırsınız; yeniden verilmesi için başvuru yapmanız gerekmez.

Geri almada ise ehliyet tamamen sona erer (§ 3 Abs. 2 StVG, § 69 Abs. 3 StGB). Sonrasında yeniden başvurmanız gerekir ve ehliyetin yeniden verilmesi (Neuerteilung) için ilk kez verilmesine ilişkin hükümler geçerlidir (§ 20 Abs. 1 FeV). Daire bu sırada araç kullanmaya elverişliliğinizi yeniden inceler ve MPU çoğunlukla tam bu noktada devreye girer.

Sürüş yasağı örneğin yerleşim yeri içinde 31 km/s veya daha fazla, yerleşim yeri dışında 41 km/s veya daha fazla hız aşımında gündeme gelir. 0,5 ‰ veya üzeri alkolle § 24a StVG'ye göre kabahat işlerken yakalanan kişiye de § 25 Abs. 1 StVG uyarınca kural olarak sürüş yasağı verilir.

Mahkeme ehliyeti ne zaman geri alır?

Ceza mahkemesi, motorlu taşıt kullanırken veya bununla bağlantılı olarak işlediğiniz bir suçtan mahkûm olursanız ve bundan araç kullanmaya elverişsiz olduğunuz sonucu çıkarsa ehliyeti § 69 StGB'ye göre geri alır. Belirli suçlarda fail, § 69 Abs. 2 StGB'ye göre kural olarak elverişsiz sayılır.

• Trafikte sarhoşluk (§ 316 StGB), yani örneğin 1,1 ‰ ve üzeri ile araç kullanmak (mutlak sürüş ehliyetsizliği)
• Karayolu trafiğini tehlikeye sokmak (§ 315c StGB)
• Yasak motorlu taşıt yarışı (§ 315d StGB)
• Kaza yerinden izinsiz ayrılmak (§ 142 StGB), bir kişi öldüyse veya önemli ölçüde yaralandıysa ya da kayda değer maddi hasar oluştuysa
• Bu suçlardan biriyle ilgili tam sarhoşluk (§ 323a StGB)

Mahkeme geri almayla birlikte bir yasak süresi (Sperrfrist) belirler: Yeni ehliyet verilemeyecek 6 ay ile 5 yıl arası bir süre (§ 69a StGB). Suçtan önceki 3 yıl içinde daha önce bir yasak konulmuşsa asgari süre 1 yıldır. Hiç ehliyetiniz yoksa mahkeme yalnızca yasak süresine hükmeder. Yasak süresinin nasıl işlediğini ve başvuruyu ne zaman yapacağınızı Yasak süresi ve diğer süreler sayfası açıklıyor.

Geçici geri alma nedir?

Geçici geri alma, mahkemenin ehliyeti daha sonra geri alacağına dair güçlü nedenler bulunduğunda karardan önce yapılan geri almadır (§ 111a StPO). Aynı zamanda ehliyet belgenize el konulması anlamına gelir.

Geçici geri alma süresi, sonraki yasak süresinin asgari ölçüsünü kısaltır (§ 69a Abs. 4 StGB). Ancak asgari ölçü bu yolla 3 ayın altına düşemez. Planlamanız açısından bunun anlamı şudur: Süre çoğu zaman karardan önce işlemeye başlar ve tam bu zamanı dosya inceleme (Akteneinsicht) ve gerekirse istenecek bir yoksunluk kanıtı (Abstinenznachweis) için kullanmalısınız.

Ehliyet dairesi ehliyeti ne zaman geri alır?

Ehliyet dairesi (Fahrerlaubnisbehörde), motorlu taşıt kullanmaya elverişsiz veya yetersiz olduğunuz ortaya çıkarsa ehliyeti geri alır (§ 3 Abs. 1 StVG, § 46 Abs. 1 FeV). Bunun için bir ceza kararına ihtiyaç duymaz.

Dairenin ehliyeti geri aldığı tipik durumlar şunlardır:

• Flensburg'da 8 ceza puanı: § 4 Abs. 5 StVG'ye göre elverişsiz sayılırsınız ve ehliyet geri alınmalıdır. Daha fazlası için Ceza puanları nedeniyle MPU sayfasına bakın.
• Ağır uyuşturucular: Araç kullanılmamış olsa bile tek seferlik kullanım elverişliliği ortadan kaldırabilir. Ayrıntılar Uyuşturucu nedeniyle MPU sayfasında.
• FeV Ek 4, 5 veya 6'ya göre elverişliliği ortadan kaldıran hastalıklar veya eksiklikler.
• Sunulmayan bilirkişi raporu: İstenen bir bilirkişi raporunu (Gutachten) süresi içinde sunmazsanız, daire § 11 Abs. 8 FeV'ye göre elverişsiz olduğunuz sonucuna varabilir.
• Deneme süresi (Probezeit): Geliştirme semineri, uyarı ve yeni ihlallerden sonra ehliyet § 2a Abs. 2 StVG'ye göre geri alınmalıdır.

Hakkınızda § 69 StGB'ye göre geri almanın söz konusu olduğu bir ceza davası yürüyorsa, daire aynı olayı paralel olarak kendi geri alma işleminde dikkate alamaz (§ 3 Abs. 3 StVG). Daire mahkeme anlamında bir yasak süresi belirlemez. Ancak 8 ceza puanı nedeniyle geri almadan sonra yeni bir ehliyet, geri almanın geçerlilik kazanmasından en erken 6 ay sonra verilebilir (§ 4 Abs. 10 StVG).

Geri almanın yasak süresi dışında ne gibi sonuçları vardır?

Geri alma, özellikle sürücü sicilinde (Fahreignungsregister, „Flensburg“) ve yeni sürücülerde yasak süresinin çok ötesinde etkiler doğurur. Zaman planınızı etkiledikleri için bu sonuçları bilmelisiniz.

• Ceza puanı: Geri almalı bir suç 3 puan getirir.
• Silinme: Geri alma veya yasak içeren suçların silinme süresi 10 yıldır (§ 29 StVG). Kayıt bu süre boyunca kullanılabilir kalır.
• Deneme süresi: Geri alma deneme süresini erken sona erdirir. Yeni ehliyetle birlikte kalan süre için yeni bir deneme süresi başlar ve kural olarak bir geliştirme seminerine katıldığınızı kanıtlamanız gerekir (§ 2a Abs. 1 ve 5 StVG).
• Yurt dışı: Alman yasak süresi yurt dışında da geçerlidir. Yasak süresi içinde alınan bir AB ehliyeti tanınmaz.

Geri almadan sonra ehliyetinizi nasıl geri alırsınız?

Geri almadan sonra ehliyetinizi yalnızca ehliyet dairesine yapacağınız bir yeniden verilme başvurusuyla geri alabilirsiniz. Daire bu durumda elverişliliğinizin yeniden sağlanıp sağlanmadığını inceler ve nedene göre MPU talimatı verir.

1. Nedeni, değerleri ve olası soru yöneltmesini (Fragestellung) öğrenmek için dosya inceleme talep edin.
2. Nedeniniz bunu gerektirecek gibi görünüyorsa yoksunluk programına başlayın. 6 veya 12 aylık kanıt çoğunlukla zamanı belirleyen etkendir.
3. Başvuruyu yapın: Bir yasak süresinin bitiminden en erken 6 ay önce (§ 20 Abs. 4 FeV), tavsiye edilen ise yaklaşık 3 ay önce.
4. MPU talimatını bekleyin: Dayanak örneğin § 11 Abs. 3 Nr. 9, §§ 13, 13a, 14 FeV veya § 4 Abs. 10 StVG'dir.
5. MPU'ya serbestçe seçtiğiniz bir değerlendirme merkezinde (Begutachtungsstelle für Fahreignung) girin ve olumlu bir rapor sunun.
6. Yeniden verilme: Ücret yaklaşık 140–260 € civarındadır (2026 için yaklaşık değer). Bilgi veya beceri eksikliği varsa daire ek olarak bir sürücü sınavı da isteyebilir (§ 20 Abs. 2 FeV).

Dairenin MPU talimatını nasıl verdiğini ve bu süreçte hangi haklara sahip olduğunuzu MPU talimatı sayfası açıklıyor. Başvuruyu adım adım Ehliyetin yeniden verilmesine başvurmak rehberi anlatıyor.

Geri alma önlenebilir veya yasak süresi kısaltılabilir mi?

Geri almayı hilelerle önleyemezsiniz, ancak ciddi yollar vardır. Hangilerinin söz konusu olduğu, kararı mahkemenin mi yoksa dairenin mi verdiğine bağlıdır.

• Yasak süresinin erken kaldırılması: Artık elverişsiz görünmüyorsanız mahkeme yasağı kaldırabilir, en erken 3 ay sonra (önceden yasak varsa 1 yıl sonra), § 69a Abs. 7 StGB. Tanınmış bir ek eğitim bunu belgeleyebilir, bkz. Ek eğitimle yasak süresini kısaltma.
• Ceza puanlarını erken düşürmek: Sürüş elverişliliği semineri (Fahreignungsseminar) 1 ila 5 puan arasında 1 puan düşürür, 5 yılda bir kez.
• Talimatı inceletmek: Her talimat hukuka uygun değildir ve silinmiş kayıtlar artık kullanılamaz.

Not: Göstermelik ikametgâhla ehliyet turizmi bir çıkış yolu değildir. Tanınmayan bir ehliyetle araç kullanan kişi ehliyetsiz araç kullanmış olur ve bu bir suçtur.

Şimdi nasıl devam etmeli?

Önce karar veya hükmünüze bakarak sürüş yasağı mı yoksa geri alma mı söz konusu olduğunu kontrol edin ve geri almada hemen dosya inceleme talep edin. İsteneceği öngörülen bir yoksunluk kanıtına erken başlayın ve yeniden verilme başvurusunu yasak süresinin bitiminden yaklaşık 3 ay önce planlayın. İçerik açısından hazırlık (Vorbereitung) için MPU Plus üzerinden size uygun bir danışmanlık bulabilirsiniz.